The Relationship Between Critical Thinking and Professional Attitude Among Teacher Candidates


Abstract views: 46 / PDF downloads: 49

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17821847

Keywords:

Tendency, Critical Thinking, Teaching, Profession, Attitude

Abstract

In this study, it was aimed to examine pre-service teacher’ critical thinking dispositions and their attitudes towards the teaching profession in terms of different variables and to determine the relationship between them. A descriptive research method and a relational survey method were used in this study. “Critical Thinking Skills Question naireand “Attitude Scale towards Teaching Profession” were used as data collection instruments. Pre-service teachers studying in the last year of a state university’s education faculty in the Eastern Anatolia Region participated in the study in the 2018-2019 academic year. Findings showed that there was not any significant difference in terms of pre-service teachers’ critical thinking dispositions in terms of gender and maternal education level variables. A significant difference was found in terms of the education level of the department and the father’s education level. While there was not any significant difference between pre-service teachers’ attitudes towards the teaching profession and gender variables, there was a difference according to the department variable. In addition, it was determined that the relationship between pre- service teachers’ critical thinking dispositions and their attitudes towards the teaching profession was at a low level.

References

Açışlı, S. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğrenme Stilleri ile Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi. İlköğretim Online, 15(1), 273-285. [Online]:http:// ilkogretim- online.org.tr, doi:http://dx.doi.org/10.17051/io.2016.78596

Alp, G. (2019). Scratch Programı İle Web Destekli İşbirlikli Öğrenme Yönteminin İlkokul 5. Sınıf Öğrencilerinin Kavramsal Anlama Düzeylerine Ve Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi.Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bursa Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü.

Alper, A. (2010). Critical Thinking Disposition of Pri-Service Teachers. Ankara Üniversitesi Education and Science, Vol. 35, No 158.

Arastaman, G. (2013).Eğitim ve Fen Edebiyat Fakültesi Öğrencilerinin Öz-Yeterlik İnançları ve Öğretmenlik Mesleğine Karşı Tutumlarının İncelenmesi.Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), Cilt 14, Sayı 2, Ağustos 2013, Sayfa 205-217.

Avaroğuları, K.A. ve Şaman, B. (2020).Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğrenme Sitilleri ile Eleştirel Düşünme Eğilimleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, e-ISSN:2146-5983, sayı:53, sayfa:411-434.

Ayarcı- Kesim, R. (2007). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Karşı İlgi, Tutum ve Beklenti Düzeyleri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Aybek, B. (2006). Konu Ve Beceri Temelli Eleştirel Düşünme Öğretiminin Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimi Ve Düzeyine Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Adana.

Aybek, B. (2007). Konu Ve Beceri Temelli Eleştirel Düşünme Öğretiminin. Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , Cilt 16, Sayı 2, s.43-60.

Beyer, B. (1991). Teaching Thiking Skills: A Handbook For Elementary School Teachers. Boston, USA. Allynand Bacon.

Bodur, H. (2010). İlköğretim İkinci Sınıf Hayat Bilgisi Dersinde İçerik Temelli Eleştirel Düşünme Öğretiminin Öğrencilerin Eleştirel Düşünme Becerilerine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Bodur, M. (2006). Eğitim Fakültesi Programlarının Farklı Lise Çıkışlı Öğrencilerin Öğretmenlik Tutumlarına Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa.

Can,Ş ve Kaymakçı, G (2015). Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Eğilimleri, NWSA- Education Sciences, http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2015.10.2.1C0633

Can, S., Can, Ş. ve Durukan, E. (2010).Cumhuriyetten Günümüze Öğretmen ve Öğretmenin Yetiştirilmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 1 (1), 0-0. Retrievedfrom: https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunibesyo/issue/28883/308955

Cüceloğlu, D. (1994). İyi Düşün Doğru Karar Ver.Sistem Yayıncılık: İstanbul.

Çetin, Ş. (2006). Öğretmenlik Mesleği Tutum Ölçeğinin Geliştirilmesi (Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması). Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 28-37.

Çetin,Ş.(2003). Anadolu Öğretmen Lisesi ve Düz (Genel) Lise Çıkışlı Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Karşılaştırılması. Yayınlanmamış Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara, s.24.

Çoşkun,F (2022). Öğretmenlik mesleği ve 21. yüzyıl becerileri, Alanyazın Eğitim Bilimleri Eleştirel İnceleme Dergisi, 3(1), 31-38.

Dutoğlu, G. ve Tuncel, M. ( 2008). Aday Öğretmenlerin Eleştirel Düşünme Eğilimleri İle Duygusal Zeka Düzeyleri Arasındaki İlişki. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt:8, Sayı:1.

Ennis, R.H. (1986). Ataxonomy of critical thinking dispositions and abilities. teachiıtg thinking skills tlıeory and practice. New York: W.H. Freenıan and Conıpany.

Facione, P. A.,Giancarlo, C. A., Facione, N. C., &Gainen, J., (1995).The disposition toward critical thinking. Journal of General Education. 44(1),1-25.

Facione,N.C.veFacione,P.A.(1996).Externalizing thecritical thinkingin knowledge developmentand clinical judgment. Nursing Outlook, 44,129-136.

Gür, K. (2010). Anadolu Öğretmen Liseleri Öğrencileri İle Anadolu Liseleri Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının Ölçülmesi (Konya İl Örneği). Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Görücü, E. (2014). Altıncı, Yedinci ve Sekizinci Sınıf Öğrencilerinin Okuma Alışkanlıkları ile Eleştirel Düşünme Becerileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi, Yeditepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Anabilim Dalı Yüksek lisans Tezi, Istanbul.

Güven, M. ve Kürüm, D. (2008). Öğretmen Adaylarının Öğrenme Stilleri İle Eleştirel Düşünme Eğilimleri Arasındaki İlişki (Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma). İlköğretim Online, 7(1), 53-70.

Güzel, S. (2005). Eleştirel Düşünme Becerilerini Temel Alan İlköğretim 4. Sınıf Sosyal Bilgiler Öğretiminin Öğrenme Ürünlerine Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hatay.

Işık, B. (2019). Eleştirel Düşünme Eğilimi: Çalışanlar ve Yöneticiler Üzerine Karma Bir Araştırma. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Bahçeşehir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.

İpşiroğlu, Z. (2002).Eleştirel Düşünme Öğretilebilir mi? www.felsefe ekibi.com.

İşçi, G. (2019). Öğretmen Adaylarının Duygusal Zeka Düzeyleri İle Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi.Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.

İşlekeller, A. (2008). Eleştirel Düşünme Becerilerini Temel Alan Türkçe Öğretiminin Üstün Ve Normal Zihin Düzeyindeki Öğrencilerin Erişi, Eleştirel Düşünme Düzeylerine Ve Tutumlarına Etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Karasar, N. (1998). Bilimsel Araştırma Yöntemi-Kavramlar, İlkeler, Teknikler (8. Basım). Nobel Yayın Dağıtım: Ankara.

Karasar, N. (1999). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Nobel Yayın Dağıtım: Ankara

Karatekin, K.,Merey, Z. ve Keçe, M. (2015).Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. YYÜ Eğitim Fakültesi Dergisi (YYU Journal Of Education Faculty), Cilt:XII, Sayı:I,70-96 http://efdergi.yyu.edu.tr. ISSN:1305-2020.

Kavas, A. (2022). Öğretmenlerin mesleklerine yönelik tutumlarının incelenmesi, Ulusal Eğitim Dergisi, 2(3), 537-544. Doı:10.5281/zenodo.7446708

Kaya, K. (2004).Beden Eğitimi Ve Spor Yüksek Okulu Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. ANKARA.

Kırmaz, B. (2010). Bilgi çağı lideri. Ankara Barosu Dergisi, (3), 207-222. s,33

Kökdemir,D. (2003).Eleştirel düşünme ve bilim eğitimi. 2(4), 3-5.

Kurnaz, A. (2007).Eleştirel Düşünme Öğretimi Etkinlikleri Planlama, Uygulama ve Değerlendirme.Eğitim Yayınevi, 2019, ISBN: 9786054392452.

Kutluca, T. ve Ekici, G. (2010).Öğretmen Adaylarının Bilgisayar Destekli Eğitime İlişkin Tutum ve Öz-Yeterlik Algılarının İncelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,38, 177-188.

Milli Eğitim Bakanlığı, (2000). 2001 Yılı Başında Milli Eğitim, Ankara, MEB yayınevi. Ankara. Müfredat.meb.gov.tr (2023). Orta Öğretim Düşünme Eğitimi Dersi Programı, T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel müdürlüğü MEB, Ankara.

Önal,İ ve Erişen,Y.(2017). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde yürütülmekte olan doktora tezinden üretilmiştir. Istanbul.

Özer,M.(2023). Türkiye’de Eğitim Sisteminde Son 20 Yılda Gerçekleştirilen Dönüşümün Son OECD Raporuna Dayalı Bir Değerlendirmesi, Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 13(2), 148-163. DOI: 10.5961/higheredusci.1315684

Özgüven, E. (1994). Psikolojik Testler. PDRM Yayınları, Ankara.

Saracaloğlu, A.S. ve Yılmaz,S. (2011). Öğretmen Adaylarının Eleştirel Düşünme Tutumları ile Denetim Odaklarının İncelenmesi. İlköğretim Online, 10(2), 468-478, 2011. [Online]: http://ilkogretim-online.org.tr.

Saraç, C. (2002). Türk Dili ve Edebiyatı/ Türkçe Öğretmen Adaylarının Yeterlilikleri ve Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Ankara.

Sarıgöz, O. (2014). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünme becerileri hakkındaki görüşlerinin değerlendirilmesi. Akademik Bakış Dergisi, 41.

(Sarıgöz,O.2017). An analytıcal Study Related Learnıng wıth Flıpped classroom model Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi ◻ Cilt/Volume: 14 ◻ Sayı/Issue: 38,

s. 1-11

Semerci, Ç. (2003).Eleştirel Düşünme Becerilerinin Geliştirilmesi Fırat Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 28(127 ),64-70.

Schreglmann, S. (2016). Konu Temelli Eleştirel Düşünme Öğretimi Özelliğine Sahip Eğitsel Arayüz ile Desteklenmiş EEğitim Yazılımının Eleştirel Düşünme Becerisi ve Fen Bilimleri Dersindeki Akademik Başarı Üzerine Etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.

Seferoğlu, S.S. ve Akbıyık, C. (2006). Eleştirel Düşünme ve Öğretimi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 193-200.

Semerci, N. ve Semerci, Ç.(2004).Türkiye’de Öğretmenlik Tutumları. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt: 14, Sayı:1, Sayfa: 137-146, Elazığ.

Sürücü, A. (1997). Öğretmenlik Formasyonu Alan Öğrencilerin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları (S.Ü.E.F. Yaz Kursu Örneği). Yüksek Lisans Araştırma Tezi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Şahinel, S. (2001). Eleştirel Düşünme Becerileri İle Tümleşik Dil Becerilerinin Geliştirilmesi.Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.

Sayın, Z., & Seferoğlu, S. S. (2016). Yeni bir 21. yüzyıl becerisi olarak kodlama eğitimi ve kodlamanın eğitim politikalarına etkisi. Akademik Bilişim Konferansı, (2016), 3-5. S,33

Şen, B.(2006). Sınıf Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Tutumları İle Öğrenme ve Ders Çalışma Stratejileri Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İSTANBUL.

Tabachnick, L.S ve Fidell, B.G.(2012). Using Multivariate Statistics (sixth ed.)Pearson, Boston Tegm.meb.gov.tr(2022).Teknoloji ve tasarım , T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Temel Eğitim Genel

müdürlüğü MEB, ISBN 978-975-11-4861-2

Tekin, N., Aslan, O. ve Yağız, D. (2016). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının Bilimsel Okuryazarlık Düzeyleri ve Eleştirel Düşünme Eğilimlerinin İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5 (1), 23-50.

Tümkaya, S.(2011). Fen Bilimleri Öğrencilerinin Eleştirel Düşünme Eğilimleri ve Öğrenme Stillerinin İncelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, Cilt 12, Sayı 3, Ağustos 2011, Sayfa 215-234

Türk Dil Kurumu (TDK), (2002). Türk Dil Kurumu Güncel Sözlük. Türk Dil Kurumu: Ankara. Türk Dil Kurumu (TDK), (2005). Türkçe Sözlük. TDK Yayınları: Ankara.

Uca, M.A. (2015). Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumları İle Hoşgörü Değerine Sahip Olma Düzeyleri Arasındaki İlişki. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Van.

Ülgen, G. (1995). Eğitim Psikolojisi: Birey ve Öğrenme. Bilim Yayınları: Ankara.

Ünal, S. ve Ada, S. (2008). Öğretmenlik Mesleğine Giriş. Marmara Üniversitesi Yayınları: İstanbul. VonAster, E. (1945). Bilgi Teorisi (Çev. M. Gökberk). İstanbul, S. 35.

Yağcı, R. (2008). Sosyal Bilgiler Öğretiminde Eleştirel Düşünme: İlköğretim 5. Sınıf oysal Bilgiler Öğretiminde Öğretmenlerin Eleştirel Düşünme Becerilerini Geliştirmek İçin Uyguladıkları Etkinliklerin Değerlendirilmesi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, ADANA.

Yaylak, E. (2019). Sosyal Bilgiler Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilgilerde Yeni Yaklaşımlar Dergisi,3(1), 25- 40.

Yurt,İ ve Sarı,Ö(2022). Teknolojik Gelişmeler ve İnsan Kaynağına Etkisi: yiyecek içecek sektörüne yönelik bir inceleme, Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 5(4) – 2022, 1575-1588. DOİ: 10.33083/joghat.2022.221

Published

2025-12-24

How to Cite

Kardaş, F., & Polat, R. (2025). The Relationship Between Critical Thinking and Professional Attitude Among Teacher Candidates. Atlas Journal, 11(58), 304–325. https://doi.org/10.5281/zenodo.17821847

Issue

Section

Articles