Bosna Hersek’teAnlamsız İsim Koyma Adeti Üzerine Bir Araştırma
Özet Görüntüleme: 30
/ 
PDF İndirme: 19
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17723460Anahtar Kelimeler:
Antroponimi, Bosna-Hersek, Ad Verme Geleneği, Sosyodilbilim, Kültür ve DilÖzet
Bu çalışma, Bosna-Hersek’te son yıllarda dikkat çeken anlamsız isim koyma geleneğini incelemektedir. İsimler, bir toplumun inançlarını, kültürünü, değerlerini ve sosyal yapısını yansıtan önemli göstergelerden biridir. Ancak Bosna-Hersek’te özellikle modernleşme, küreselleşme ve popüler kültürün etkisiyle ortaya çıkan anlamsız ya da uydurma isim verme eğilimi, sosyodilbilimsel açıdan araştırılması gereken bir olgu olarak görülmektedir. Araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Tuzla ve Saraybosna’daki özel bir eğitim kurumunun veli ve öğrencileri arasından seçilen 24 katılımcıya yapılandırılmış ve yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan bir anket uygulanmıştır. Veriler hem nicel hem nitel analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, katılımcıların önemli bir kısmının isimlerinin anlamını bilmediğini, buna rağmen çoğunun mevcut isimlerini değiştirmek istemediğini göstermektedir. Ayrıca ebeveynlerin anlamsız isim tercihinde bulunma sebepleri arasında isimlerin kulağa hoş gelmesi, modern ve farklı bulunması ile çevresel-popüler etkiler ön plana çıkmaktadır. Katılımcılar, kendi çocuklarına anlamsız isim verme konusunda ise genel olarak olumsuz bir tutum sergilemektedir. Sonuç olarak, Bosna-Hersek’te anlamsız isim koyma geleneğinin modernleşme, küreselleşme, sekülerleşme ve popüler kültürle doğrudan ilişkili olabileceği tespit edilmiştir. Bununla birlikte, anlamlı isim verme geleneği toplumsal düzeyde hâlen güçlü bir şekilde devam etmektedir.
Referanslar
Agić, S. (1996). Muslimanska lična imena. KAJ.
Bračković, Dž. (2020). Türk Kökenli Bosna Hersek Soyadları. [Yayınlanmamış Doktora Tezi], Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Filan, K. (2001). Dil ve Kültür İlişkisi: Bosna’da Türk Dili Öğretimindeki Yeri. Avrupa'da Yabancı Dil Olarak Türkçe Öğretimi Sempozyumu, 25-26 Ekim: Ankara.
Filan, K. (2013). Iz Bosanske Historijske Antroponomastike: Ime I Pokraćeno Ime. (Bosna Şahıs İsimleri Tarihi: I. Kısaltma İsim). ANALI Gazi Husrev-begove biblioteke, XXXIV(l), 177-195.
Filipović, N. (1986a). O bosanskim i muslimanskim prezimenima, ponovo. Odjek, XXXIX(10), 23-24.
Filipović, N. (1986b). Šerifović, Šerifizade ili Šerifija. Odjek, XXXIX(5), 25.
Filipović, N. (1986c). Nekolike sitnice o prezimenima. Odjek, XXXIX(13-14), 24-25.
Gönel, H. (2012). Divan Edebiyatı Açısından Bir Kültür Merkezi Olarak Bosna. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, (Balkan Özel Sayısı-II), 6-21.
Handžić, A., Buzov, S. & ve Kupusović, A. (2000). Opširni popis Bosanskog sandžaka iz 1604. Godine 1-2. Bošnjački institut (Zurich, Switzerland) Odjel Sarajevo.
Janković, S. (1979). Onimička Interpretacija Dubletnih Oblika Naših Muslimanskih Imena, Književni jezik, 8(4), 5-19.
Kupusović, A. (1991). Muslimanska imena u opširnom popisu bosanskog sandžaka iz 1604. Godine. Prilozi za orijentalnu filologiju 40, 267-308.
Kupusović, A. (2001). Osmanlı yönetimi zamanında Bosna'da müslüman erkek isimleri. (Ed. Ali Çaksu). (s.s. 381-387). Balkanlarda İslâm Medeniyeti Millerlerarasi Sempozyumu. IRCICA, Sofya 21-23 Nisan 2000.
Morina, İ. & Xhanari, L. L. (2013). Bosna'da Osmanlı Dönemine Ait Edebiyat Araştırmaları ve Namık Kemal‟in Boşnakçaya Tercüme Edilen Eserleri. 3rd International Conference On Language And Literature Turkish in Europa. Tirana: Proceedings Book II. (ss. 185-190).
Özey, R. (2006). Balkanların Coğrafi Yapısı. İçinde: Balkanlar El Kitabı Araştırma ve Kültür Vakfı, (ss. I/13-34).
Peco, A. (1986). Još nešto o našim prezimenima, (Soyadlarımızla ilgili bir şey daha). Odjek, XXXIX(7), 24-25.
Sarıtaş, S. (2009). Balıkesir üniversitesi öğrencilerinin günümüzdeki adlar ve ad verme hakkındaki görüşleri. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(21), 422-433.
Škaljić, A. (1966). Turcizmi u Srpskohrvatskom Jeziku. Svjetlost Izdavačko Preduzece.
Smailović, I. (1956). O izgovoru i transkripciji orijentalnih riječi i imena, Jezik, IV(5), 142-144.
Smailović, I. (1958). O vokativu muslimanskih imena, Jezik, VI(5), 139-141.
Smailović, I. (1975a). Problemi utvrđivanja porijekla i značenja muslimanskih imena u Bosni i Hercegovini, Institut za književnost i jezik u Sarajevu,Odjeljenje za jezik, Radovi II, 97-112.
Smailović, I. (1975b). O proučavanju muslimanskih imena orijentalnog porijekla u Bosni i Hercegovini. U: Prva jugoslovenska onomastička konferencija, Tivat. (ss. 137-139).
Smailović, I. (1976a). proučavanju muslimanskih imena orijentalnog porijekla u Bosni i Hercegovini. Crnogorska akademija nauka i umjetnosti, Naučni skupovi, knj. 2, Titograd.
Smailović, I. (1976b). Pisanje naših i tuđih imena orijentalnog porijekla, Književni jezik, V(3-4), 39-53.
Smailović, I. (1977a). Muslimanska imena orijentalnog porijekla u Bosni i Hercegovini. Institut za književnost i jezik u Sarajevu, Odjeljenje za jezik, Monografije I, 1 – 577. str.
Smailović, I. (1977c). Kako nastaje lično ime, Odjek, XXX(3), 9-11.
Smailović, I. (1977d). Stara lična imena, Odjek, XXX(12), 22.
Smailović, I. (1977e). Prilagođavanje muslimanskih imena orijentalnog porijekla našem jeziku, Književni jezik, VI(3), 19-30.
Smailović, I. (1977f). Lična imena neorijentalnog porijekla u bosanskohercegovačkih Muslimana. U: Vtora jugoslovenska onomastička konferencija, Skopje, (ss. 17-25).
Smailović, I. (1978a). O osobnim imenima slavenskog porijekla u bosanskohercegovačkih Muslimana. Jugoslovenska akademija znanosti i umjetnosti,Razred za filologiju, Filologija, 8, 283-290.
Smailović, I. (1978b). Hipokoristici i derivati muslimanskih imena orijentalnog porijekla, Jezik, Zagreb, XXV(3), 74-80.
Smailović, I. (1982a). O imenima neobičnog značenja u bosanskohercegovačkoj muslimanskoj antroponimiji. Jugoslovenska akademija znanosti i umjetnosti, Razred za filologiju, Onomastica Jugoslavica, 10, 211-221.
Smailović, I. (1982b). O transkripciji arapskih imena u srpskohrvatskom jeziku, Književni jezik, XI(3), 143-149.
Smailović, I. (1985). O etimologiji i značenju nekih osobnih imena u bosanskohercegovačkoj muslimanskoj antroponimiji. (ss. 467-473), Jugoslovenska akademija znanosti i umjetnosti u Zagrebu, Zbornik u čast Petru Skoku o stotoj obljetnici rođenja.
Smailović, I. (1986). O problematici prezimena naših muslimana. Odjek, XXXIX(9), 23.
Smailović, I. (1987). Imena, prezimena i nadimci u ljetopisu Mula Mustafe Bašeeksije, Srpska akademija nauka i umjetnosti u Beogradu, Naučni skupovi, knjiga XXXVII, Odjeljenje jezika i književnosti, knj. 7 (Zbornik Šeste jugoslovenske onomastičke konferencije, Donji Milanovac).
Şenel, M. (2011). Yabancılara Türkçe Öğretimi Açısından Türkçe-Boşnakça Bir Sözlük. İçinde: 1st International Conference on Foreign Language Teaching and Applied Linguistics Sarajevo, (ss. 1343-1360).
Tietze, A. (2002). Tarihi ve etimolojik Türkiye Türkçesi Sözlüğü I. Simurg Kitapçılık.
Yücel, D. (2022). Bosna’da Türkizmlerin Nesillerarası Kullanım Sıklığı. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 10 (127), 146-159. ISSN: 2148-2489 Doi: dx.doi.org/10.29228/ASOS.57701
Јанковић (Janković), С. (S). (1980). Нова лична имена у босанскохерцеговачких муслимана. Вшора југословенска ономасшичка конференција, Скопје, (ss. 125-132).
İndir
Yayınlanmış
Nasıl Atıf Yapılır
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 Atlas Journal
Bu çalışma Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
