Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


KONUSAL ROLLER SINIFLANDIRMASINDA İLKÖRNEK DEVİNDİRİCİ ROL MODELİ
(THE PROTOTYPE MOTIVE ROLE MODEL IN THEMATIC ROLES CLASSIFICATION )

Author : Turgay SEBZECİOĞLU    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 37
Page : 1312-1331
    


Summary

Ad ya da ad öbeklerinin sözlükçe ve sözdizimsel bileşenle bağıntılı anlamsal ilişkilerini yansıtan konusal roller için bugüne kadar farklı rol listeleri üzerinden çeşitli sınıflandırmalar yapılmıştır. Bu sınıflandırmalarda durum ekleri, özne ve nesne gibi sözdizimsel konumlar veya adve eylemlerin [±insan], [±canlı], [±devinim] gibi içkin anlambilimsel özelliklerinden yola çıkılmıştır. Rollerin özne veya nesne konumuna yükselebilme gücüne göre çeşitli hiyerarşiler önerilmiştir. Bazı çalışmalarda ise roller, temel veya ilkörnek rollerin karşıtlıkları üzerinden kümelendirilmiştir. Bu çalışmada, önerilen İlkörnek Devindirici Rol Modeli, rolleri, doğuştan gelen ve devinim algısının Dil Edinim Aracıyla dilsel birime dönüştürüldüğü bir üst rol üzerinden konumlandırıp sınıflandırmaktadır. Tümcelerde gerçekleşmediği için soyut zihinsel bir tetikleyici olduğu varsayılan, görsel sistemle bağıntılı hareket algısıyla ilişkili bu rolün adı Devindirici olarak adlandırılmıştır. Üretimde tümceye yansıyan roller, ilkörnek Devindirici rolüyle olan ilişkileri üzerinden konumlandırılmıştır. Bütün rollerin devinim üzerinden biçimlenip birbirinden ayrıldığını ortaya koyan bu model, Kılıcı-Etkilenen gibi ikili karşıtlıklardan oluşturulmuş tasnifler gibi rolleri zorlama bir çabayla kümelendirmemiş, aksine hepsine bilişsel ve soyut bir rol olan Devindirici üzerinden daha kabul edilebilir bir açıklama gücü getirmiştir. Öte yandan, rollerle ilgili evrenselliğin, bütün dillerde geçerli olduğu varsayılan zorlama rol dökümleriyle değil, olası rollerin hepsini tetikleyen güdüsel ve kalıtsal bir rol üzerinden gerçekleştiği gözlemi, bu çalışmanın önemli bulgularından biri olmuştur.



Keywords
konusal roller, ilkörnek, devindirici rol, üst rol, doğuştancılık

Abstract

Up to date, various classifications have been made for the thematic roles reflecting the semantic relations of nouns or noun phrases related to the syntactic component and glossary through different role lists. These classifications were based on syntactic positions such as case suffixes, subject and object, and the implicit semantic properties of nouns and verbs [±human], [±animate], [±motion]. Various hierarchies were suggested based on the power of roles to acquire the position of subject or object. In certain studies, roles were grouped through the oppositions of basic or prototype roles. The Prototype Motive Role Model proposed in the present study classifies and positions roles over a superior role where innate and motion perception are converted into a linguistic unit through the Language Acquisition Device. This role, which is associated with the perception of motion related to the visual system and regarded as an abstract cognitive trigger due to the fact that it does not occur in sentences, is called the Motive role. The roles reflected in the sentence in production were positioned over their relationship with the prototype Motive role. Unlike the classifications formed by binary oppositions such as Agent and Patient, this model, which reveals that all roles are shaped and distinguished from each other through motion, did not group roles coercively. On the contrary, it provided them with a more acceptable explanatory power through the cognitive and abstract Motive role. On the other hand, one of the important findings of the present study is the observation that the universality of roles takes place through a motive and innate role that triggers all potential roles and not through coercive role castings that are assumed to be valid in all languages.



Keywords
thematic roles, prototype, motive role, superior role, nativism

Advanced Search


Announcements

    20 KASIM 2021 de yayınlanacak olan sayımız için makale yükleyebilirsiniz


Address :Sağlık 1 Sokak, Kader Apt. No45/10, Çankaya/ANKARA
Telephone :+905531627010 Fax :
Email :atlasjournaleditor@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri