Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


SAĞLIĞA ETKİ EDEN PARAMETRELERİN SAĞLIK HARCAMALARINA OLAN ETKİSİNİN İNCELENMESİ-TÜRKİYE ÖRNEĞİ (1990-2018)
(REVIEW OF THE EFFECT OF HEALTH EFFECT PARAMETERS ON HEALTH EXPENDITURES - THE CASE OF TURKEY (1990-2018) )

Author : Serhat BÜYÜKTANIR    
Type :
Printing Year : 2021
Number : 37
Page : 1282-1299
    


Summary

Toplam sağlık harcamaları, her geçen gün artan sağlık arz ve talepleri doğrultusunda yukarı yönlü bir ivme sergilemektedir. Özellikle kamu kesiminin harcamaları üstlenmesi durumunda harcama kalemlerinin daha dikkatli bir şekilde değerlendirilip harcamaya neden olan etkenlerin tespit edilerek akılcı bir biçimde uygulanması önem arz etmektedir. Yapılan bu çalışmada sağlığı etkileyen bazı belirleyicilerin (kızamık aşılama oranı, doktor sayısı, hemşire sayısı, atmosfere yayılan sağlığa zararlı CO2 gazı) sağlık alanında yapılan harcamaları uzun ve kısa dönemde nasıl etkilediği incelenmesi amaçlanmıştır. Yapılan çalışmada zaman serisi analizi yapılmıştır. İlk olarak serilerin durağan olup olmadığı birim kök testleriyle incelenmiştir. Durağanlık testleri sonucunda ARDL eşbütünleşme testi ve hata düzeltme modeli aracılığıyla kısa ve uzun dönem katsayıları tahmin edilmiştir. Son olarak da Toda-Yamomoto nedensellik testi ile değişkenler arasında ilişkinin yönü tayin edilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın sonucunda toplam sağlık harcamalarının uzun dönemde CO2 gazı miktarı ile doğru orantılı olarak artık gösterdiği, hemşire sayısı ile negatif etkileşim içinde olduğu, kızamık aşılama oranı ve doktor sayısıyla anlamlı bir ilişkinin olmadığı değerlendirilmiştir. Kısa dönemde ise doktor sayısı ve kızamık aşılama oranı ile zıt yönlü, hemşire sayısı ve CO2 miktarı ile aynı yönlü ilişki tespit edilmiştir. Nedensellik analizi ile parametreler arasında tek yönlü nedensellik bağlantıları tespit edilmiştir. Kızamık aşılama oranının artması ve hemşire sayısının artmasında sağlık harcamalarının artmasının etkisi olduğu ortaya çıkmıştır. Çalışmada elde edilen sonuçlar değerlendirildiğinde toplam sağlık harcaması; gelişen teknolojik imkanlar, sağlık erişebilirliliğinin artması, sağlık personel istihdamındaki artış, endüstrileşmenin getirmiş olduğu çevresel kirliliğindeki artış, aşılama maliyetlerinin artması vb. durumlar neticesinde sürekli yükseliştedir. Bu durum sağlık politikası belirleyicilerinin dikkate alması gereken çok önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır. Gerekli yasal tedbirler alınarak toplam sağlık harcamasının azaltılması ve kaynakların daha verimli olarak kullanılması ile ülkemizin gelişmişlik seviyesinde olumlu etkileri olacağı öngörülebilir.



Keywords
Toplam Sağlık Harcaması, Kızamık Aşılama Oranı, ARDL

Abstract

Total health expenditures display an upward acceleration in line with the ever-increasing health supply and demand. Especially in case the public sector undertakes the expenses, it is important to evaluate the expenditure items more carefully and to determine the factors causing the expenditure and to apply them rationally. In this study, it is aimed to examine how some determinants that affect health (measles vaccination rate, number of doctors, number of nurses, harmful CO2 gas emission into the atmosphere) affect health expenditures in the long and short term. Time series analysis was made in the study. First, whether the series are stationary or not was examined by unit root tests. As a result of the stationarity tests, the short and long term coefficients were estimated through the ARDL cointegration test and error correction model. Finally, the direction of the relationship between variables was tried to be determined by the Toda-Yamomoto causality test. As a result of the study, it was evaluated that total health expenditures now show in direct proportion to the amount of CO2 gas in the long term, it has a negative interaction with the number of nurses, and there is no significant relationship with the measles vaccination rate and the number of doctors. In the short term, a negative relationship was found with the number of doctors and measles vaccination rate, and the same direction with the number of nurses and the amount of CO2. One-way causality connections between parameters were determined by causality analysis. It has been revealed that the increase in the rate of measles vaccination and the increase in the number of nurses has an effect on health expenditures. When the results obtained in the study are evaluated, the total health expenditure; developing technological opportunities, increase in health accessibility, increase in health personnel employment, increase in environmental pollution caused by industrialization, increase in vaccination costs and so on. As a result of the situations it is constantly rising. This situation emerges as a very important issue that health policy makers should take into account. It can be predicted that our country will have positive effects on the level of development by taking the necessary legal measures and reducing the total health expenditure and using the resources more efficiently.



Keywords
Total Health Expenditure, Measles Vaccination Rate, ARDL

Advanced Search


Announcements

    20 MART 2021 de yayınlanacak olan sayımız için makale yükleyebilirsiniz


Address :Sağlık 1 Sokak, Kader Apt. No45/10, Çankaya/ANKARA
Telephone :+905531627010 Fax :
Email :atlasjournaleditor@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri