Quick Access


Bu Dergi DOI ve Crosscheck üyesidir


KAÇARLAR DÖNEMİNDE ŞİİR VE NESİRIN GELI.ŞMESI
(THE DEVELOPMENT of POETRY AND PROSE İN THE QAJARS’ EPOCH )

Author : Gülnar Agig Ceferzade    
Type :
Printing Year : 2020
Number : 34
Page : 870-880
    


Summary

Kaçarlar Hanedanlığı Azerbaycan halkının Devlet geleneklerinin oluşması ve gelişmesinde önemli rol oynayan köklü kabilelerden biridir. Bu neslin korkmaz ve asil oğulları harb tarihimizin şerefli sayfalarını yazmış, yetenekli ve zeki temsilcileri, 19. yüzyılın edebi-kültürel çevresinin zenginleşmesinde, yarattığı eserlerile büyük rol oynamışlar. Feth Ali Şah (hak. yıl. 1212-1250/1797-1834) ve Nasireddin Şah (hak. yıl. 1264-1313/1848-1896) gibi Kaçar hükümdarları hem de şiirler yazmışlar. Feth Ali Şah’ın evlatları ve torunları arasında, sayısız yetenek ve derin bilgiye sahip şairler ve yazarlar olmuştur. Feth Ali Şah özellikle , Kaçar hanedanı şahzadelerinin edebi ruh içindeki eğitimine önem veriyordu. Mükemmel şiir derslerinde ustalaşan şahzadeler gençlik yıllarından şiir yazmaya ilgi gösterirdiler. Kaçar şahzadeleri arasından birçok şair ortaya çıktı ve Kaçar sarayının tarihçisi Rzakuli Han Hidayat, “Mecma-ul-füseha” eserinde Kaçar Hanedanına mensup otuz iki şairden bahs etmiş ve yaratıcılığından örnekler vermiştir. Kaçar Hanedanlığına ait çok sayıda şair ve yazar bu dönemin edebi simasının ana temsilcileridir. Onların edebi mirasları hanedanın tarihi geçmişini, tanınmış devlet adamlarının siyasal faaliyetlerini ve İran ve Kafkasya tarihi ile ilgili birçok siyasi olayları incelemede önemli kaynaklardır. Kaçar prenslerinin eserleri arasında Mahmud Mîrzâ’nın “Tarih-i Sahipkırani”, “Merat-i Muhammedi” ve “Safinat ul-Mahmud”, Cahangir Mîrzâ’nın “Tarih-i Nou”, Bahman Mîrzâ’nın “Tazkire-i Muhammedşahi”, Farhad Mîrzâ’nın “Cam-i cem”, “Sefername”, Celaleddin Mîrzâ’nın “Name-i Hüsrevan”, Ahmet Mîrzâ Ezöduddulla’nın “Tarih-i Ezödi”, Nadir Mîrzâ’nın “Tarih ve coğrafya-i Darüsselteneye-Tebriz”, İmamkulu Mîrzâ’nın “Nasebname-i il-i Kaçar” tarihi önem taşıyan eserlerdir. Kaçar şahzadelerinden Muhammedbağır Mîrzâ Hüsrevi Kirmanşahi (1229-1298/1850-1919) İran’da ilk roman yazarı ve tarihi romanın kurucusudur. 1288/1909 yılın’da yazdığı romanı “Şems ve Tuğra”, Hülakü Hanın gelini ve Fars Atabek Sad ibn Ebubekr’ın kızı Abeş Hatun’ın egemenlik süresindeki olaylardan ve 13. yüzyılda İran’ın Moğollar tarafından istilasından bahseder. Bu roman, sanatsal-tarihsel Fars edebiyatında ilk teşebbüs olarak kabul edilir ve edebiyat eleştirmenleri tarafından yüksek değerlendirilir. On dokuzuncu yüzyılda İran topraklarındaki edebi-kültürel ilerleme, Kafkasya, ayrıca Kuzey Azerbaycandan etkilenmiş, bu ilerleme sürecinde, Kaçar Hanedanlığından olan yazarlar ve şairler başarılı olmuşlar.



Keywords
Kaçar Hanedanlığı, 19. yüzyıl, şairler, edebi çevre

Abstract

The Kajar dynasty is one of the well-established tribes that played an important role in the founding and development of statehood traditions of the Azerbaijani people. The fearless and noble sons of this dynasty created the honorable pages on the history of military and their talented and intelligent representatives played a major role in the enrichment of the literary-cultural environment of the 19th century. Kajar rulers such as Fath Ali Shah (r. 1212-1250/1797-1834) and Nasireddin Shah (r. 1264-1313/1848-1896) both wrote poems. Among the sons and grandchildren of Feth Ali Shah, there were plenty of talented and intelligent poets and writers. Feth Ali Shah was especially interested in the literary soul of the Kajar dynasty princes. The prinses who mastered at the perfect poetry classes showed interest in writing poems from their youth years. Many poets were appeared from the Kajar’s dinasty and the historian of the Kajars’ court Rzakulu Khan Hidayat mentioned thirty-two Kajars’poets in his book “Macma-ul-fusaha” ve and gave examples of their poems. Numerous poets and writers belonging to the Kajar dynasty are the main representatives of the literary personality in this period. Their literary heritage are important sources for analaysing the history of the Kajars’dynasty, the political activities of outstanding statesmen, and many political events related to the history of Iran and the Caucasus. Among the works of the Qajar princes are Mahmud Mîrzâ’s “History of Sakhibkiran”, “Merate-Muhammedi” and “Safinat ul-Mahmud”, Jahangir Mîrzâ’s “The New History”, Bahman Mîrzâ’s “Tazkireyi-Muhammedshahi”, Farhad Mîrzâ ‘s “Jami-jam”, “Sefername” , Jelaleddin Mîrzâ’s “Nameyi-Khosrovan”, Ahmet Mîrzâ Ezoduddulla’s “Tarixe-Ezodi”, Nadir Mîrzâ’s “History and geography-Darussaltaneye-Tabriz”, Imamkulu Mîrzâ’s “Nasebnameye-ile-Kajar” are the works of historical importance. One of the Kajar princes Muhammedbaghır Mîrzâ Khosrovi Kirmanşahi (1850-1919) was the first novelist and the founder of the historical novel in Iran. His novel “Shams and Tughra” which he wrote in 1909, talks about the events during the reign of Abesh Hatun who was daughter-in-law of Hulaki Khan’s and daughter Persian Atabek Sad ibn Abubekr, and the occupation of Iran by the Mongols in the 13th century. This novel is considered the first attempt in literary-historical Persian literature and is highly regarded by literary critics. In the nineteenth century, literary-cultural progress in Iranian territory was influenced by the Caucasus, as well as Northern Azerbaijan, and writers and poets from the Kajar dynasty were succeeded in this progress.



Keywords
Kajars dinasty, 19th century, poets, Literary environment.

Advanced Search


Announcements

    20 ARALIK 2020 de yayınlanacak olan sayımız için makale yükleyebilirsiniz


Address :Sağlık 1 Sokak, Kader Apt. No45/10, Çankaya/ANKARA
Telephone :+905531627010 Fax :
Email :atlasjournaleditor@gmail.com

Web Yazılım & Programlama Han Yazılım Bilişim Hizmetleri